“જો છેલ્લી સદીમાં ઓઇલ (ખનીજ તેલ) દુનિયાનું સંચાલન કરતું હતું, તો આ સદીમાં માઇક્રોચિપ્સ દુનિયાનું સંચાલન કરશે.” પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીના આ ઐતિહાસિક શબ્દો સાથે ગુજરાતના સાણંદ ખાતે ભારતની ટેકનોલોજી સફરમાં એક નવો સુવર્ણ અધ્યાય ઉમેરાયો છે. ૨૮ ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૬ ના રોજ પીએમ મોદીએ સાણંદમાં અમેરિકન કંપની માઇક્રોન ટેકનોલોજી (Micron Technology) ના મેગા ATMP (એસેમ્બલી, ટેસ્ટ, માર્કિંગ અને પેકેજિંગ) સેમિકન્ડક્ટર પ્લાન્ટનું ઔપચારિક ઉદ્ઘાટન કર્યું. આ સાથે જ ભારતમાં પહેલીવાર ગ્લોબલ સ્તરની ‘મેડ-ઇન-ઇન્ડિયા’ સેમિકન્ડક્ટર મેમરી ચિપનું કોમર્શિયલ ઉત્પાદન શરૂ થઈ ગયું છે.
₹૨૨,૫૦૦ કરોડનું રોકાણ અને સાણંદની નવી વૈશ્વિક ઓળખ
એક સમયે ટાટા નેનોના આગમનથી ‘ઓટોમોબાઇલ હબ’ તરીકે ઓળખાતું સાણંદ હવે સત્તાવાર રીતે ભારતનું ‘ગ્લોબલ સેમિકન્ડક્ટર હબ’ બની ગયું છે. માઇક્રોન દ્વારા ₹૨૨,૫૦૦ કરોડથી વધુના ખર્ચે તૈયાર થયેલા આ પ્લાન્ટનું ખાતમુહૂર્ત સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૩ માં થયું હતું. નવાઈની વાત એ છે કે માત્ર અઢી વર્ષના ટૂંકા ગાળામાં ફેક્ટરી બની ગઈ અને તેમાંથી ચિપનું ઉત્પાદન પણ શરૂ થઈ ગયું!
ઉદ્ઘાટન સભાને સંબોધતા પીએમ મોદીએ ગર્વથી કહ્યું, “આ પ્લાન્ટ ભારતની નીતિ (Policy) થી લઈને નિર્માણ (Production) સુધીની સ્પીડનો પુરાવો છે. આખી દુનિયા માટે આજનો મેસેજ ક્લિયર છે — ઇન્ડિયા ઇઝ રેડી, ઇન્ડિયા ઇઝ રિલાયેબલ, એન્ડ ઇન્ડિયા ડિલિવર્સ (India is ready, reliable and delivers).”
તમારા મોબાઈલ અને કમ્પ્યુટરમાં હવે ‘ગુજરાતની ચિપ’
અત્યાર સુધી ભારતની ઓળખ માત્ર સોફ્ટવેર એન્જિનિયરિંગ અને IT સર્વિસ પૂરતી સીમિત હતી, પરંતુ હવે ભારતે હાર્ડવેર અને મેન્યુફેક્ચરિંગ સેક્ટરમાં પણ પોતાનો ડંકો વગાડ્યો છે. સાણંદના આ પ્લાન્ટમાં અત્યાધુનિક DRAM અને NAND મેમરી ચિપ્સ તેમજ SSD (Solid State Drive) બનશે. આ એ જ ચિપ છે જેનો ઉપયોગ દુનિયાના વિશાળ ડેટા સેન્ટર્સ, આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) એપ્લિકેશન્સ અને તમારા સ્માર્ટફોનમાં થાય છે. નોંધનીય છે કે, ઉદ્ઘાટન સમયે અહીં બનેલી ચિપની પહેલી શિપમેન્ટ ગ્લોબલ ટેક જાયન્ટ ‘ડેલ ટેકનોલોજીસ’ (Dell Technologies) ને આપવામાં આવી હતી.
માત્ર ફેક્ટરી નહીં, એક આખી ‘ઇકોસિસ્ટમ’
પીએમ મોદીએ બહુ સ્પષ્ટતાથી સમજાવ્યું કે સેમિકન્ડક્ટર એ માત્ર એક ફેક્ટરીનો ખેલ નથી. જ્યારે ચિપ બને છે ત્યારે તેની સાથે હજારો વસ્તુઓ જોડાયેલી હોય છે. માઇક્રોનના આ પ્લાન્ટથી ગુજરાતમાં કેમિકલ, ગેસ સપ્લાય, લોજિસ્ટિક્સ અને રિસર્ચ સેક્ટરને જંગી ફાયદો થશે. ‘ઈન્ડિયા સેમિકન્ડક્ટર મિશન ૨.૦’ (ISM 2.0) હેઠળ આવનારા સમયમાં સાણંદથી લઈને નોઈડા અને આસામ સુધી આવી આખી સપ્લાય ચેન ઊભી થઈ રહી છે.
આનાથી હજારો ગુજરાતી યુવાનો, ડિપ્લોમા એન્જિનિયરો અને ટેકનિશિયનો માટે ડાયરેક્ટ નોકરીઓની મોટી તકો ઉભી થઇ છે.
નિષ્કર્ષ:
ગુજરાત હંમેશા વેપાર અને ટ્રેડિંગ માટે જાણીતું રહ્યું છે, પરંતુ માઇક્રોનના આ પ્લાન્ટ સાબિત કરે છે કે હવે ગુજરાત ગ્લોબલ હાઇ-ટેક મેન્યુફેક્ચરિંગમાં પણ લીડર બનવા તૈયાર છે. જ્યારે આવનારી પેઢીઓ ભારતના ટેક-પાવરહાઉસ બનવાનો ઇતિહાસ વાંચશે, ત્યારે તેની શરૂઆત સાણંદના આ ૫ લાખ સ્ક્વેર ફૂટના ક્લીનરૂમથી લખાયેલી હશે.